Reforma OECD

Nowy pakiet OECD w zakresie globalnego podatku minimalnego

Najważniejsze zmiany dla polskich firm


Dnia 5 stycznia 2026 r. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opublikowała kompleksowy pakiet reform, który dotyczy tzw. uzgodnienia Side-by-Side (SbS) w odniesieniu do zasad globalnego minimalnego podatku BEPS 2.0 P2. Pakiet zawiera wytyczne administracyjne, które wprowadzają cztery nowe bezpieczne przystanie oraz przedłużają funkcjonowanie przejściowej bezpiecznej przystani CbCR o jeden rok.

Bezpieczna przystań na uproszczony ETR

W pakiecie zapowiedziano wprowadzenie stałej bezpiecznej przystani, opartej na uproszczonej efektywnej stawce podatkowej (ETR). W ramach bezpiecznej przystani uproszczona ETR grupy MNE ma być określana na podstawie obliczenia opartego na dochodach i podatkach z pakietów sprawozdawczych, z istotnie ograniczoną liczbą obowiązkowych korekt w porównaniu z pełnymi wyliczeniami BEPS 2.0. P2. Jeśli w danej jurysdykcji uproszczona stawka ETR wyniesie co najmniej 15%, podatek wyrównawczy będzie wynosił zero, a pełnych obliczeń BEPS 2.0 P2 nie trzeba będzie przeprowadzać.



Uproszczona stawka podatkowa ma być obliczana co do zasady na podstawie danych finansowych zgodnie z art. 3.1.2 i 3.1.3 Modelowych Zasad. Oznacza to, że w większości przypadków grupy MNE będą korzystać z danych finansowych używanych do przygotowania skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostki dominującej najwyższego szczebla. Jeśli jurysdykcja stosująca przepisy krajowego podatku wyrównawczego (QDMTT) przyjęła lokalny standard rachunkowości finansowej (jak m.in. Polska), a grupa MNE jest zobowiązana do stosowania lokalnego standardu rachunkowości przy obliczeniach QDMTT, grupa MNE przy obliczaniu uproszczonej stawki ETR będzie zobowiązana do zastosowania odpowiedniego lokalnego standardu rachunkowości.

Korekty do zysku przed opodatkowaniem ograniczone są do m.in. eliminacji wyłączonych dywidend i wyłączonych zysków lub strat kapitałowych, dostosowań dla sektora usług finansowych i przemysłu żeglugowego oraz uproszczeń dla operacji fuzji i przejęć. Korekty do kwoty kwalifikowanych podatków obejmują m.in. eliminację podatków, które nie są podatkami kwalifikowanymi, eliminację podatku związanego z dochodem, który jest wyłączony, dostosowania dla niepewnych pozycji podatkowych oraz dostosowania dla podatków odroczonych (np. przeliczenie na stawkę 15%).

Bezpieczna przystań na uproszczony ETR przewiduje zasady dotyczące pierwszego roku, w którym dokonany jest wybór zastosowania tej przystani, oraz wymagania co do ponownego wejścia do bezpiecznej przystani. Zasada once out, always out, która ma zastosowanie do przejściowej bezpiecznej przystani CbCR, nie będzie miała zastosowania do bezpiecznej przystani na uproszczony ETR.

Nowa bezpieczna przystań ma być dostępna dla okresów rozpoczynających się 31 grudnia 2026 r. lub później, a także w niektórych okolicznościach rozpoczynających się 31 grudnia 2025 r., jeśli jurysdykcje implementujące tak zdecydują.

Przedłużenie przejściowej bezpiecznej przystani CbCR (TCSH)

Wytyczne przewidują również przedłużenie przejściowej bezpiecznej przystani CbCR (TCSH) o jeden rok, czyli w większości przypadków objęty zostanie również 2027 r. W tym zakresie, w ramach testu uproszczonej ETR, minimalna stawka opodatkowania za 2027 r. wyniesie 17%, czyli analogicznie jak za 2026 r.

Zachęty podatkowe oparte na substancji

Wytyczne zawierają również nową bezpieczną przystań, która pozwala grupom MNE korzystać z kwalifikowanych zachęt podatkowych, które są wystarczająco powiązane z substancją ekonomiczną znajdującą się w danej jurysdykcji. Ta bezpieczna przystań będzie polegać na dodaniu do licznika wyliczenia ETR kwoty ulgi podatkowej (ang. add back), jak gdyby podatek został zapłacony pomimo skorzystania z danej preferencji podatkowej. Traktowanie to podlega ograniczeniom, które mają na celu zapewnienie, że system globalnego podatku minimalnego nadal będzie skutecznie radził sobie z negatywnymi konsekwencjami konkurencji podatkowej.

Zgodnie z przyjętą definicją kwalifikowana zachęta podatkowa (QTI) to zachęta ogólnie dostępna dla podatników i obliczana na podstawie poniesionych wydatków (zachęta oparta na wydatkach) lub na podstawie ilości wyprodukowanych dóbr materialnych w danej jurysdykcji (zachęta podatkowa oparta na produkcji). Limit substancji ogranicza przyznawanie QTI do 5,5% kwalifikowanych kosztów płac lub kwalifikowanych rzeczowych aktywów trwałych. Na zasadzie wyboru grupa MNE może zastosować alternatywny limit równy 1% wartości bilansowej rzeczowych aktywów trwałych.

Dokonanie wyboru bezpiecznej przystani dotyczącej zachęt podatkowych ma być możliwe dla okresów rozliczeniowych rozpoczynających się od 1 stycznia 2026 r.

System Side-by-Side

Opublikowane wytyczne przewidują również wdrożenie bezpiecznej przystani Side-by-Side i bezpiecznej przystani dla jednostki dominującej najwyższego szczebla (UPE). Przystanie te mają zastosowanie do grup MNE z siedzibą w jurysdykcjach, które zostaną uznane za spełniające wymagania kwalifikowanego reżimu podatkowego.

Bezpieczna przystań SbS będzie dostępna tylko dla grupy MNE, która ma swoje UPE w jurysdykcji, która ma zarówno kwalifikowany krajowy reżim podatkowy, jak i kwalifikowany reżim podatkowy dotyczący opodatkowania zysków zagranicznych. Na przykładzie kwalifikowanego krajowego reżimu podatkowego nowa bezpieczna przystań wymaga, by w danym państwie nominalna stawka CIT wynosiła co najmniej 20%, przyjęto QDMTT lub alternatywny podatek minimalny i nie zidentyfikowano istotnego ryzyka, że grupy MNE z centralą w takiej jurysdykcji będą objęte stawką ETR wynoszącą mniej niż 15%. Gdy grupa MNE zdecyduje się na zastosowanie tej bezpiecznej przystani, spółki należące do takiej grupy, niezależnie od lokalizacji, nie będą podlegać zasadzie włączenia zysku do opodatkowania (ang. income inclusion rule, IIR) ani zasadzie niedostatecznie opodatkowanych zysków (ang. undertaxed profit rule, UTPR).

Bezpieczna przystań UPE ma zastosowanie do krajowych zysków grup MNE z siedzibą (UPE) w jurysdykcjach, w których funkcjonuje kwalifikowany krajowy reżim podatkowy. Gdy grupa MNE zdecyduje się na zastosowanie tej bezpiecznej przystani, nie będzie podlegać UTPR w odniesieniu do zysków znajdujących się w jurysdykcji UPE.

Jurysdykcje spełniające kryteria SbS lub UPE zostanę wymienione jako takie w Centralnym Rejestrze. Aktualny Centralny Rejestr wymienia Stany Zjednoczone jako jurysdykcję z kwalifikowanym reżimem SbS, obowiązującym od 1 stycznia 2026 r. Obecnie w Centralnym Rejestrze nie są uwzględnione żadne kwalifikowane reżimy UPE.

Grupy MNE, które decydują się na zastosowanie bezpiecznych przystani SbS lub UPE, w dalszym ciągu podlegają pod krajowe podatki wyrównawcze (QDMTT) w państwach, gdzie takie podatki zostały wprowadzone, a także określonym obowiązkom sprawozdawczym GIR.

Analiza skutków stosowania BEPS 2.0 P2 w 2029 r. (ang. stocktake)

Do 2029 r. przeprowadzony zostanie przegląd, który uwzględni dane dotyczące wpływu globalnego minimalnego podatku i systemu SbS, w tym poziomu wdrożenia QDMTT. Przegląd oceni również niezamierzone skutki, takie jak wszelkie pojawiające się istotne nierówności konkurencyjne między grupami MNE oraz trendy w wyborach podatników, w tym zmiany w strukturach korporacyjnych służących przeniesieniu zysków w celu zmniejszenia poziomu opodatkowania (np. relokacje centrali lub istotny wzrost zysków znajdujących się w jurysdykcjach o niskim opodatkowaniu).



Dalsze kroki

Pakiet wprowadza nowe bezpieczne przystanie, których stosowanie może mieć istotne znaczenie dla grup MNE objętych obowiązkami BEPS 2.0 P2. Podmioty objęte zakresem obowiązków BEPS 2.0 P2 powinny przeanalizować nowe bezpieczne przystanie i ocenić ich potencjalne skutki. W tym kontekście szczególnie istotna dla polskich podatników jest nowa bezpieczna przystań, która dotyczy kwalifikowanych zachęt podatkowych (QTI) i pozwala zachować efektywność wybranych ulg podatkowych.

Pakiet zawiera wytyczne administracyjne, które zostaną uwzględnione w komentarzu do Modelowych Zasad GloBE. Poszczególne jurysdykcje (w tym Polska) będą pracowały nad lokalną implementacją przepisów, aby wdrożyć nowe bezpieczne przystanie. Niezbędne jest monitorowanie prac legislacyjnych i szacowanie wpływu zmian (korzystnego lub negatywnego) na sytuację podatkową danej grupy.



Kontakt
Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami.

Informacje

Autorzy

Polecane

Wydłużenie terminu raportowania JPK CIT/PIT – projekt ustawy

W Wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy (nr UD350) przewidujący istotne zmiany w zakresie raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego dla podatków dochodowych (JPK_CIT i JPK_PIT). Najważniejsza propozycja to wydłużenie terminu na złożenie JPK dla firm prowadzących pełne księgi rachunkowe – do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (zamiast obecnego terminu przypadającego na koniec trzeciego lub czwartego miesiąca).

Płatności za udostępnianie aplikacji i oprogramowania na gruncie WHT - kolejny wyrok WSA

Kolejny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) opowiedział się za pozytywną linią interpretacyjną w przedmiocie kwalifikacji płatności z tytułu usług SaaS (ang. Software-as-a-Service) udostępnianych w modelu chmurowym jako niestanowiące należności licencyjnych za użytkowanie urządzenia przemysłowego na gruncie podatku u źródła (dalej: WHT).

Przewodniki Podatkowe i Prawne 2026

Rok 2026 zapowiada się jako okres intensywnych zmian, które będą miały istotny wpływ na sposób prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Jak przygotować się na nadchodzące zmiany, a jednocześnie wykorzystać pojawiające się możliwości? Odpowiedzi w Przewodnikach Podatkowych i Prawnych 2026.