PKD 2025 – ostatnie miesiące na dostosowanie przedmiotu działalności

PKD a PKWiU – dwie klasyfikacje, jeden system

W praktyce PKD bywa utożsamiana z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU), tymczasem to odrębne, choć ściśle powiązane instrumenty statystyczne. PKD jest klasyfikacją działalności, natomiast PKWiU – klasyfikacją produktów, służącą do klasyfikowania efektów tej działalności (wyrobów i usług).

Ustawodawca, w związku z przyjęciem nowej unijnej klasyfikacji produktów i usług (CPA 2.2), zdecydował się zaktualizować również Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług. Z dniem 1 stycznia 2026 r. wprowadzono do stosowania PKWiU 2025, zastępującą dotychczasową klasyfikację z 2015 r.

Obie klasyfikacje (PKD 2025 i PKWiU 2025) są ze sobą zasadniczo zharmonizowane, zachowując wzajemne powiązania pojęciowe i zakresowe. Zależność ta nie jest jednak dokładnym lustrzanym odbiciem. W niektórych obszarach struktura obu klasyfikacji celowo się rozchodzi – przykładowo, dział 46 PKWiU 2025 obejmuje usługi handlu hurtowego i pośrednictwa handlowego klasyfikowane według rodzaju towarów będących przedmiotem obrotu, podczas gdy dział 46 PKD 2025 obejmuje wyłącznie rodzaje działalności handlu hurtowego. W konsekwencji, pomimo zbieżności numeracji na poziomie działu, od poziomu grupy struktury obu klasyfikacji nie są tożsame.

Ile jeszcze czasu zostało

Zgodnie z rozporządzeniem, równocześnie ze stosowaniem PKD 2025 można nadal stosować PKD 2007, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2026 r. Podmioty, które do tego czasu nie zaktualizują ujawnionego przedmiotu działalności, zostaną przeklasyfikowane automatycznie na podstawie klucza powiązań PKD 2007–PKD 2025. Jak wskazano wyżej, taka automatyczna reklasyfikacja może nie odpowiadać faktycznie prowadzonej działalności.

W przypadku PKWiU ustawodawca przewidział odrębne, dłuższe okresy przejściowe: dla celów podatku od towarów i usług dotychczasową PKWiU 2015 stosuje się do 31 grudnia 2027 r., a dla celów CIT, PIT, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i karty podatkowej – do 31 grudnia 2028 r. Oznacza to, że kalendarze zmian PKD i PKWiU nie są zsynchronizowane, co trzeba uwzględnić przy planowaniu przeglądu klasyfikacyjnego spółki. Jednocześnie, PKD 2025 i PKWiU 2025 są już obecnie stosowane w ograniczonym zakresie m.in. przez GUS oraz administrację publiczną.

Dlaczego to ma znaczenie

Aktualność kodów PKD oraz PKWiU nie jest wyłącznie kwestią porządkową w rejestrze. Wiele reżimów pomocy publicznej odwołuje się wprost do klasyfikacji statystycznej – najczęściej do sekcji, działów, grup lub konkretnych pozycji – definiując w ten sposób, jaka działalność jest wykluczona ze wsparcia.

Konsekwencja tego jest prosta: jeżeli spółka błędnie lub pochopnie zmieni PKD – albo, przeciwnie, dopuści do automatycznego przeklasyfikowania po 2026 r. – a nowy kod trafi w kategorię działalności wyłączonej z danego instrumentu pomocowego, może to zagrozić dotychczasowej lub planowanej pomocy publicznej, mimo że faktyczny profil działalności spółki wcale się nie zmienił. Dlatego przy aktualizacji PKD celowe jest sprawdzenie jej wpływu na warunki i limity przyznanej lub planowanej pomocy publicznej – zanim wniosek o zmianę trafi do KRS.

Co należy zrobić

Zmiana przedmiotu działalności ujawnionego w KRS co do zasady wymaga zmiany umowy lub statutu spółki, a co za tym idzie – przeprowadzenia odpowiedniej procedury korporacyjnej. W przypadku spółki z o.o. i spółki akcyjnej konieczne będzie podjęcie uchwały zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia zaprotokołowanej przez notariusza oraz złożenie stosownego wniosku do sądu rejestrowego.

Proces zmiany umowy spółki i rejestracji nowego przedmiotu działalności w KRS zajmuje standardowo kilka tygodni. W przypadku spółek, które nie mogą odbyć zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia bez jego uprzedniego zwołania (np. spółki z o.o. lub akcyjne z wieloma wspólnikami bądź akcjonariuszami), proces ten może wydłużyć się o kolejne kilka tygodni. Przed podjęciem kroków korporacyjnych zalecana jest przy tym dokładna weryfikacja przedmiotu działalności pod kątem zgodności z PKD 2025 i PKWiU 2025, tak aby po wejściu w życie nowych klasyfikacji (odpowiednio od 1 stycznia 2027 r. i 1 stycznia 2028/2029 r.) ujawnione i wykorzystywane kody PKD i PKWiU były ze sobą spójne i odpowiadały faktycznemu przedmiotowi działalności spółki.