kaluzula GAAR

Klauzula GAAR a rok podatkowy CIT – ważne rozstrzygnięcie NSA


Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2026 r. (sygn. II FSK 868/23) odniósł się do problematyki stosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania („GAAR”) do rozliczeń CIT za 2016 r. Sąd zakwestionował wykładnię przepisów intertemporalnych prowadzącą do częściowego stosowania klauzuli w obrębie jednego roku podatkowego. NSA podkreślił, że rok podatkowy w CIT ma charakter niepodzielny, a wprowadzenie GAAR w trakcie roku nie może skutkować stosowaniem klauzuli tylko do części tego roku. W konsekwencji NSA potwierdził, że w odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. nie było podstaw do stosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania.

Zdaniem NSA nie można zaakceptować takiej wykładni przepisów intertemporalnych, która prowadziłaby do ograniczenia skutku temporalnego klauzuli GAAR wyłącznie do czynności dokonanych po 15 lipca 2016 r., czyli do części jednego, niepodzielnego roku podatkowego. Przyjęcie takiego podejścia oznaczałoby de facto istnienie w ramach jednego roku podatkowego kilku „okresów rozliczeniowych”, co stoi w sprzeczności z konstrukcją podatku dochodowego od osób prawnych.

NSA podkreślił, że choć ustawodawca przesądził o stosowaniu klauzuli do korzyści podatkowej uzyskanej po dniu jej wejścia w życie, to w podatkach o charakterze rocznym (takich jak CIT) konieczna jest analiza tego, w jakim momencie powstaje korzyść podatkowa i jakiego okresu ona dotyczy. W konsekwencji, NSA w wyroku z dnia 25 marca 2026 r. (sygn. II FSK 868/23) wskazał, że przepisy art. 119a–119f Ordynacji podatkowej nie mogą być stosowane do rozliczenia CIT za cały 2016 r.

 



  • Charakter klauzuli GAAR i jej temporalne stosowanie

Klauzula GAAR została wprowadzona do polskiego porządku prawnego z dniem 15 lipca 2016 r. Zgodnie z założeniami ustawodawcy miała ona znaleźć zastosowanie do korzyści podatkowych uzyskanych po dniu wejścia w życie przepisów.

NSA w najnowszym wyroku zwrócił jednak uwagę, że samo odwołanie się do momentu uzyskania korzyści podatkowej nie przesądza automatycznie o możliwości jej stosowania w podatkach rozliczanych w okresach rocznych.

  • Niepodzielność roku podatkowego w CIT

W podatku dochodowym od osób prawnych zobowiązanie podatkowe ustalane jest za cały rok podatkowy. W ocenie NSA niedopuszczalne jest dzielenie jednego roku podatkowego na okres przed oraz po wejściu klauzuli GAAR, tylko po to, aby umożliwić organom podatkowym stosowanie nowo wprowadzonych instrumentów prawa podatkowego.

NSA wskazał, że taka wykładnia prowadziłaby do niepewności w stosowaniu prawa, w konsekwencji taka interpretacja nie może zostać zaakceptowana.

  • Odniesienie do dotychczasowego orzecznictwa

NSA wyraźnie odwołał się do wcześniejszych tez prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którymi klauzula GAAR nie powinna być stosowana do rozliczeń CIT za 2016 r. Wyrok z 25 marca 2026 r. potwierdza oraz wzmacnia tę linię interpretacyjną.

Podsumowanie

Najnowszy wyrok NSA ws. stosowania klauzuli GAAR ma istotne znaczenie dla podatników CIT, wobec których organy podatkowe próbowały stosować wspomnianą klauzulę w odniesieniu do podatku dochodowego za 2016 r. Omawiany wyrok NSA w szczególności:

  • wzmacnia argumentację podatników w trwających sporach podatkowych dotyczących rozliczeń za 2016 r.,
  • potwierdza ograniczenia w zakresie temporalnego stosowania niekorzystnych regulacji podatkowych, oraz
  • może stanowić podstawę do wzruszenia niekorzystnych decyzji podatkowych wydanych z zastosowaniem klauzuli GAAR za 2016 r.
Współautorem tekstu jest: Łukasz Wojtowicz, Zespół Podatków Międzynarodowych, EY Polska 


Kontakt
Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami.

Informacje

Polecane

Nowy pakiet OECD w zakresie globalnego podatku minimalnego – najważniejsze zmiany dla polskich firm

OECD publikuje pakiet reform SbS dla BEPS 2.0 P2, wprowadzając nowe bezpieczne przystanie i wydłużając przejściową CbCR o rok

Akademia podatku wyrównawczego - odcinek 15

Dołącz do 15. odcinka Akademii podatku wyrównawczego! Poznaj nowe obowiązki polskich spółek i zmiany w przepisach dotyczących opodatkowania.

Przewodniki Podatkowe i Prawne 2026

Rok 2026 zapowiada się jako okres intensywnych zmian, które będą miały istotny wpływ na sposób prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Jak przygotować się na nadchodzące zmiany, a jednocześnie wykorzystać pojawiające się możliwości? Odpowiedzi w Przewodnikach Podatkowych i Prawnych 2026.