Rewolucja celna w UE: koniec ery tanich paczek z Chin?

Platformy staną się importerami

Prawdziwa rewolucja nadejdzie dwa lata później. Najprawdopodobniej od 1 lipca 2028 r. platformy cyfrowe zostaną uznane za tzw. importerów domniemanych (deemed importers) — przejmą pełną odpowiedzialność za obowiązki celne, odprowadzanie cła i VAT importowego, a także za zgodność sprzedawanych produktów z unijnymi wymogami bezpieczeństwa. Będą zobowiązane do przechowywania dokumentacji transakcyjnej przez okres do 10 lat i podlegać audytom nowo powołanej Europejskiej Agencji Celnej.

Opłaty się kumulują

Równolegle Bruksela negocjuje wprowadzenie unijnej opłaty manipulacyjnej — według nieoficjalnych dokumentów ma wynosić 2 euro za sztukę towaru. Tymczasem niektóre państwa członkowskie nie czekają — Rumunia od stycznia 2026 r. pobiera ok. 5 euro za paczkę, a Francja od marca 2026 r. stosuje opłatę 2 euro. Dla firm oznacza to ryzyko kumulacji kosztów: cło unijne, opłata unijna i opłaty krajowe — w zależności od miejsca odprawy celnej.

Co powinien zrobić biznes — i dlaczego teraz?

Pierwsze zmiany wchodzą w życie już za kilka tygodni, a kolejne etapy reformy następują w odstępach zaledwie kilkunastu miesięcy. Czekanie na ostateczny kształt przepisów to ryzykowna strategia — firmy, które nie rozpoczną przygotowań teraz, mogą stanąć przed koniecznością wdrożenia zmian pod presją czasu i rosnących kosztów. Oto kluczowe działania:

1. Oszacuj ekspozycję kosztową w podziale na strukturę produktów. Ponieważ opłaty przejściowe i opłaty krajowe często odzwierciedlają pozycje taryfowe i klasyfikacje, strategia SKU oraz logika tworzenia zgłoszeń celnych mogą bezpośrednio wpływać na wysokość kosztów.
2. Przeprowadź stress test strategii IOSS. Oceń, czy IOSS pozostaje optymalnym rozwiązaniem w porównaniu z kosztami wynikającymi z lokalnych rejestracji VAT i zróżnicowanych krajowych metod pobierania opłat.
3. Przygotuj się na świat „odpowiedzialności platform". Stwórz odpowiednie zapisy umowne i mechanizmy operacyjne — onboarding sprzedawców, weryfikację, uprawnienia audytowe, kontrole zgodności produktów — dostosowane do kierunku regulacyjnego dotyczącego importerów domniemanych (deemed importers).
4. Zaplanuj działania na wypadek fragmentacji opłat w państwach członkowskich. Ustal, gdzie przesyłki są faktycznie odprawiane celnie, oraz monitoruj krajowe systemy opłat, które mogą być naliczane na podstawie miejsca odprawy, a nie wyłącznie miejsca przeznaczenia.
5. Śledź harmonogram wdrożenia Celnej Bazy Danych UE oraz gotowość danych. Głównym elementem reformy jest unijne centrum danych celnych (EU Customs Data Hub) oraz przejście na nadzór oparty na zasadzie „zgłoś raz, wykorzystaj wielokrotnie". Dojrzałość danych stanie się kluczowym czynnikiem przewagi konkurencyjnej.