AML – co to jest?
Co kwalifikujemy jako pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu? Przykłady
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy
Ustawa AML (ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy)
Anti money laundering – jak przebiega proces AML?
AML dla biur rachunkowych
Ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu – jak wygląda?
AML – tj. Anti-Money Laundering – to termin odnoszący się do zestawu procedur, regulacji prawnych i wszelkich działań mających na celu zapobieganie praniu pieniędzy. Pod tym terminem znana jest także ustawa AML, która jest fundamentem prawnym dla działań mających identyfikować, monitorować i zapobiegać nielegalnym działaniom finansowym, które niosą za sobą zagrożenia i wyzwania.
Pranie pieniędzy w tym kontekście rozumie się jako proces, w którym dochody uzyskane z nielegalnych działań przekształcane są w legalne środki finansowe. Celem ustawy AML, w dużym uogólnieniu, jest uniemożliwienie przestępcom legalizacji i rozpowszechnienia tychże działań.
Biorąc pod uwagę kierunek, w którym zmierza rozwój technologii (np. powstawanie kryptowalut), ustawa AML spotyka się z szeregiem coraz to nowych wyzwań. Ważne jest więc, aby instytucje nieustannie aktualizowały swoje systemy i analizowały dotychczasowe procedury, dostosowując się do charakteru i tempa globalnych zmian.
Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu to dwa, nijako powiązane ze sobą, ale odmienne działania, stanowiące zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa finansowego i politycznego. Łączy je fakt, że oba te procesy polegają na wykorzystaniu systemu finansowego do ukrycia pochodzenia środków z nielegalnych źródeł.
Pranie pieniędzy to wspomniany już proces, podczas którego dochody z nielegalnych źródeł są przekształcane w środki o pochodzeniu legalnym. Zwykle w kontekście tego procesu mów się o trzech krokach – placement, layering i integration – które doskonale obrazują poniższe przykłady:
Finansowanie terroryzmu z kolei polega na dostarczaniu środków finansowych (ze źródeł legalnych lub nielegalnych) organizacjom terrorystycznym. Przykładem takich działań może być np. cyberprzestępczość lub zakładanie fałszywych, pozornie legalnych organizacji charytatywnych, które pozwalają pozyskiwać wartościowe środki.
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy (ustawa AML) wymaga skoordynowanego podejścia, obejmującego zarówno sektor publiczny, jak i prywatny. Istotą podejmowanych działań jest nie tylko wykrywanie i raportowanie podejrzanych transakcji, ale także tworzenie i wdrażanie skutecznych systemów i procedur prewencyjnych. Mówiąc więc o przeciwdziałaniu, mamy na myśli szereg działań, tj.:
Warto w tym miejscy podkreślić, że tworzenie prewencyjnego planu nie jest proste. Cyfryzacja i stawianie na coraz to bardziej wyrafinowane działania generuje ogromne wyzwania, a jednym z nich jest potrzeba ciągłego dostosowywania systemów do nowych technologii i zmiennych trendów.
Jak jeszcze przeciwdziałać praniu pieniędzy?
Więcej informacji w artykule, który powstał na podstawie podcastu:
Anty-Money Laundering – co to jest pranie pieniędzy i jak skutecznie przeciwdziałać temu procederowi?
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. 2018 poz. 723), znana jako ustawa AML, stanowi kluczowy element prawny w walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Została ona wprowadzona w wielu krajach i pod wieloma jurysdykcjami, które muszą być zgodne z międzynarodowymi standardami. Oficjalnie obowiązuje od 31 października 2021 r., wraz z nowelizacją Ustawy z dn. 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (ustawa AML).
Jakie są główne założenia ustawy AML?
W dużym uogólnieniu ustawa AML ma znaczący wpływ na działalność instytucji finansowych i innych, pokrewnych podmiotów. Biorąc pod uwagę tempo rozwoju tych rozwiązań oraz innowacyjność branży finansowej, ustawa jest dynamicznie zmieniana i aktualizowana o coraz to nowe zapisy.
Procedura Anti-Money Laundering (AML) wymaga od instytucji wdrożenia szeregu złożonych środków mających na celu zapobieganie, wykrywanie i raportowanie działań związanych z praniem pieniędzy. Typowy proces AML można w skrócie i uogólnieniu sprowadzić do kilku, poniższych kroków.
Krok #1: Ustanowienie procedur wewnętrznych
Poszczególne instytucje muszą najpierw opracować, a następnie wdrożyć odpowiednie wewnętrzne zasady i procedury, które mają na celu zapobiegać wszelkim uchybieniom. Procedury te powinny uwzględniać m.in. monitorowanie transakcji, o którym więcej mówi art. 50 ust. 2 ustawy AML.
Krok #2: Weryfikacja tożsamości
Instytucje powinny sumiennie weryfikować tożsamość swoich klientów, przy okazji nadzorując pochodzenie ich środków.
Krok #3: Monitorowanie i raportowanie transakcji
Systematyczne monitorowanie transakcji w celu identyfikacji nietypowych lub podejrzanych wzorców. W przypadku wykrycia podejrzanych transakcji instytucje są zobowiązane do zgłaszania sprawy odpowiednim organom.
Krok #4: Szkolenia w obrębie AML
Organizacja powinna zaplanować regularne szkolenia dla pracowników, aby zwiększyć ich świadomość na temat nie tylko przepisów AML, ale także metod wykrywania podejrzanych działań.
Krok #5: Audyty
Przeprowadzanie regularnych kontroli, tj. audytów wewnętrznych i przeglądów procedur AML, ma na celu nadzorowanie skuteczności i zgodności z aktualnymi, obowiązującymi przepisami. Co kluczowe – cała dyrektywa AML jest procesem zmiennym, dynamicznym, wymagającym dużej uwagi i elastyczności ze strony przedsiębiorców.
Biura rachunkowe, z racji swojej specyfiki, odgrywają istotną rolę w opisywanym procesie. W związku z tym są one szczególnie zobowiązane do stosowania przepisów ustawy AML. Wdrażanie skutecznych opisywanych procedur w biurach rachunkowych jest nie tylko wymogiem prawnym, ale także elementem budowania zaufania i reputacji w całej branży.
Ustawa AML ustala, że wewnętrzne procedury AML mają charakter regulacji indywidualnej. Oznacza to więc, że biura rachunkowe nie powinny stosować gotowych, odgórnych wzorców. Ich miejsce powinny zając zapisy dostosowane do indywidualnych potrzeb – tj. do charakteru i specyfiki działania konkretnego biura.
Przy tym wszystkim zapis ustawy AML narzucił biurom różne środki bezpieczeństwa – m.in. obowiązki związane z wdrożeniem i stosowaniem środków, na które składają się m.in. identyfikacja klienta oraz weryfikacja jego tożsamości, a także archiwizacja dokumentów i informacji, które pozyskano w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego.
Warto w tym miejscu podkreślić, że katalog podmiotów obowiązanych do wdrożenia AML jest bardzo szeroki, a biura rachunkowe to zaledwie szczyt góry lodowej, na którą składają się także doradcy podatkowi, właściciele dzieł sztuki i komisy samochodowe.
Ocena ryzyka AML pozwala przedsiębiorstwom identyfikować i zrozumieć potencjalne zagrożenia, które związane są z praniem pieniędzy. Proces ten obejmuje analizę różnych czynników i scenariuszy, w których organizacja może być wykorzystana do nielegalnych celów. W obrębie tych działań mowa o m.in.:
Bezpośrednio na maila
Bądź na bieżąco i subskrybuj newsletter EY.
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności całego, ogólnie rozumianego systemu finansowego. Jej skuteczne wdrożenie i przestrzeganie przyczyniają się do ochrony przedsiębiorstw przed szeroko rozumianym ryzykiem. Można więc uznać, że ustawa AML jest niezbędna nie tylko dla ochrony systemu finansowego, ale także dla wspierania globalnej walki z przestępczością finansową i ochroną społeczeństwa.
Jak EY może pomóc
Ograniczamy ryzyka związane z zagrożeniem, jakim jest pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu. Udzielamy wsparcia w realizacji procesów operacyjnych w obszarze Financial Crime (m.in. audyt AML).
Przeczytaj więcej
Etyka i compliance to fundamenty zdrowych relacji biznesowych. Poznaj nasze rozwiązania wspierające zarządzanie zgodnością i budowanie etycznej kultury organizacyjnej.
Przeczytaj więcej
Potrzebujesz pomocy w wykryciu nieprawidłowości w Twojej firmie? Skorzystaj z naszego doświadczenia w audycie śledczym i śledczej analizie danych. Dowiedz się więcej!
Przeczytaj więcejPowiązane artykuły
Anti-Money Laudering (AML) – co to jest pranie pieniędzy?
Pranie pieniędzy to działanie mające na celu uwierzytelnienie środków pochodzących z nielegalnej działalności. Jakie okoliczności mogą wskazywać na pranie pieniędzy? Jak przeciwdziałać temu procederowi w ramach AML?
Co to jest greenwashing? Przykłady i regulacje prawne
Co to jest greenwashing? Przykłady takie działania dotyczą np. nieuprawnionego posługiwania się certyfikatami ekologiczność produktu. Jak greenwashing reguluje UE i polskie prawo?
Jak wytyczne EUNB i UKNF wpływają na obszar AML/CFT?
EUNB i UKNF opublikowały w zeszłym roku wytyczne dot. organizacji zarządzania oraz nadzoru nad obszarem AML/CFT.