Jak kandydaci do IPO mogą poruszać się w warunkach niepewnych i selektywnych rynków

Konsekwencje dla kandydatów do IPO stają się wyraźniejsze na poziomie regionalnym, gdzie nakłada się na siebie wiele różnorodnych czynników presji.

1. Geopolityka oraz regulacje i polityki rządowe wpływają na alokację kapitału

Dynamicznie zmieniająca się sytuacja geopolityczna wytworzyła sprzyjające warunki dla niektórych sektorów, w tym energii oraz lotnictwa i obronności, a zmiany w polityce rządowej i regulacyjnej otworzyły drzwi spółkom z obszaru aktywów cyfrowych i powiązanej infrastruktury. Jednocześnie niektóre długoterminowe trendy wzrostowe, takie jak infrastruktura sztucznej inteligencji (AI) oraz wybrane podsektory ochrony zdrowia, nadal cieszą się zachęcającym poziomem popytu.

W regionie EMEIA utrzymujące się napięcia w wysokim stopniu destabilizują rynki oraz ogólną gospodarkę. Konflikt na Bliskim Wschodzie podniósł ceny energii i doprowadził do spadków na regionalnych rynkach akcji, wywołując wstrząsy na rynkach kapitałowych. Jednocześnie te czynniki napędzają sektor obronny, który odpowiadał za największe globalne IPO w I kwartale 2026 r. W samej Europie oczekuje się kolejnych IPO w sektorze obronnym, wspieranych przez ogromne wydatki rządowe oraz dążenie Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) do osiągnięcia celu wydatków obronnych na poziomie 5% PKB, w tym 1,5% na inwestycje w infrastrukturę krytyczną. „Rok zaczął się mocno — największe IPO na świecie pochodziło z Europy” — mówi Martin Steinbach, Lider EY EMEIA ds. IPO. „Przy utrzymującym się entuzjazmie wokół AI oraz skupieniu uwagi inwestorów na lotnictwie i obronności oraz infrastrukturze, rok 2026 zapowiada się jako skoncentrowany na mniejszej liczbie sektorów, odnoszących się do kilku kluczowych tematów.”

W Chinach, sytuacja na Bliskim Wschodzie również negatywnie wpływała na nastroje rynkowe, szczególnie w Hongkongu, gdzie międzynarodowe przepływy kapitału są często silnie narażone na globalne zdarzenia podwyższonego ryzyka. Narastające napięcia geopolityczne w I kwartale doprowadziły do powszechnej zmienności na rynkach, opóźniając start części IPO, podczas gdy inne spółki zostały zmuszone do debiutu poniżej docelowych oczekiwań cenowych w otoczeniu  „unikającym ryzyka”. Ogólnie rzecz biorąc, fragmentacja geopolityczna wpływa na strategie debiutów giełdowych. Chińskie spółki planujące ekspansję globalną coraz częściej preferują Hongkong jako bramę do kapitału międzynarodowego, wykorzystując notowania „H-share” do finansowania łańcuchów dostaw poza Chinami. Jak zauważa Terence Ho, Lider EY ds. IPO w Chinach, ponad 100 spółek notowanych w systemie akcji typu A złożyło wnioski o podwójne notowania w systemie akcji typu H, co stanowi bezpośrednią odpowiedź na presję związaną z dywersyfikacją łańcuchów dostaw.

2. Poprzeczka dla nowych debiutów rośnie

Na całym świecie coraz więcej spółek odnoszących sukcesy w IPO wchodzi na rynek z silną zdolnością generowania środków pieniężnych, jasno zdefiniowanymi perspektywami wzrostu oraz większą dojrzałością operacyjną. „Spółki pozostają prywatne dłużej, tworząc większe, bardziej wyskalowane biznesy z wydłużonym okresem wzrostu, zanim zwrócą się ku rynkom publicznym” - zauważa Rachel Gerring, liderka EY Americas ds. IPO. Wydłużony okres „inkubacji” w formie prywatnej spółki sprawia, że te podmioty „wygrywające” częściej dysponują infrastrukturą, ładem korporacyjnym (governance) oraz wiarygodnością wobec inwestorów, które torują drogę do sukcesu

3. Okna IPO zawsze będą czymś, czym emitenci muszą zarządzać

Głębokość i wykonalność pipeline’u IPO mogą być niepewne. „W regionie Chin ponad 400 spółek ma aktywne wnioski o dopuszczenie do obrotu na giełdzie w Hong Kongu” - mówi Ho. „Szacujemy jednak, że w 2026 r. IPO przeprowadzi 180 spółek, a kluczowym czynnikiem ograniczającym będzie tempo uzyskiwania zgód regulacyjnych China Securities Regulatory Commission (CSRC).” W regionie Chin ścieżka do debiutu giełdowego przebiega przez dwa odrębne „filtry”. Okno zatwierdzeń regulacyjnych, zarządzane przez CSRC odgrywa kluczową rolę w określaniu, czy i kiedy spółka może przejść dalej. Okno rynkowe kształtuje wycenę i apetyt inwestorów. Z tych dwóch historycznie bardziej rozstrzygające było „wąskie gardło” regulacyjne, choć oba niosą realną niepewność. Spółki zgodne ze strategią rządu zwykle przechodzą proces regulacyjny szybciej.

W obu Amerykach oczekuje się, że druga połowa 2026 r. przyniesie rozpoczęcie kilku największych IPO w historii. W rezultacie inni potencjalni kandydaci do debiutu będą musieli zachować elastyczność harmonogramów, aby uwzględnić te wydarzenia. W regionie EMEIA termin IPO coraz częściej zależy od zdolności znalezienia właściwego momentu w warunkach nakładających się niepewności oraz od możliwości wsparcia IPO przez głównych inwestorów (cornerstone investors). „Na nerwowych rynkach liczy się skala i wysokiej jakości historia kapitałowa, ponieważ większe spółki mają szerszy zasięg wśród inwestorów i są bardziej odporne na szoki płynnościowe” - mówi Steinbach.

4. Procesy dwutorowe zyskują na popularności

Procesy dwutorowe - kiedy spółka równolegle dąży do IPO i sprzedaży - od dawna są wykorzystywane, aby zachować opcje i wytworzyć „napięcie” w procesie. W okresach niepewności spółki częściej sięgają po podejście dwutorowe. W obu Amerykach odsetek procesów dual-track wzrósł, szczególnie wśród spółek wspieranych przez sponsorów, gdzie okresy utrzymywania inwestycji wydłużyły się w ostatnich latach. W regionie EMEIA decyzja o fuzjach i przejęciach (M&A) staje się coraz bardziej atrakcyjna dla potencjalnych emitentów IPO, ponieważ nabywcy strategiczni i sponsorzy finansowi są zainteresowani europejskimi biznesami o wysokim wzroście w obecnym otoczeniu rynkowym. W regionie Chin inwestorzy na wczesnym etapie oraz inne zainteresowane strony w coraz większym stopniu wpływają na strategie wyjścia z inwestycji.

Nie wszystkie spółki realizują procesy dwutorowe, ponieważ wymagają one znaczących zasobów, a część spółek jest uznawana za zbyt dużą, aby realnie kwalifikować się do sprzedaży. Jednak dla odpowiedniej spółki proces dwutorowy może przesądzić o tym, czy transakcja strategiczna dojdzie do skutku.

5. Szoki zewnętrzne są powszechne, a rynek się dostosowuje

Funkcjonujemy w tym, co globalna organizacja EY nazywa światem NAVI - w którym zmiany są coraz bardziej nieliniowe, przyspieszone, zmienne i powiązane. Stare reguły i normy geopolityczne zdają się być porzucane, zanim nowe w pełni się ukształtują, co zwiększa poziom niepewności dla przedsiębiorstw w różnych sektorach. Dla rynków IPO być może najbardziej uderzającym zjawiskiem nie jest sama destabilizacja, lecz zmiana sposobu, w jaki spółki i ich interesariusze na nią reagują. Na całym świecie konflikt na Bliskim Wschodzie wpływał na rynki, jednak jak dotąd wykazały one poziom odporności, który podtrzymuje optymizm kluczowych uczestników rynku co do dalszej części roku. Wraz z otwieraniem i zamykaniem się okien rynkowych, dla firm kluczowe jest, aby były przygotowane na szybkie działanie, gdy tylko warunki rynkowe się ustabilizują.

Coraz większa liczba rozpoznawalnych, bardzo dużych spółek sygnalizuje zamiar wejścia na giełdę poprzez mega-IPO. Spotkaliśmy się z Markiem Schwartzem, Liderem EY Americas ds. doradztwa IPO i SPAC, aby porozmawiać o tym, co napędza to zjawisko, co jest potrzebne, aby wprowadzić te spółki na rynek publiczny, oraz co te IPO mogą oznaczać dla innych podmiotów rozważających debiut giełdowy.

Czym są spółki hyper-jumbo i mega-IPO?

Żadne z tych pojęć nie ma formalnej definicji, jednak na potrzeby niniejszego opracowania spółkę hyper-jumbo wyceniamy na rynku prywatnym na kilkaset miliardów dolarów lub więcej (w niektórych kręgach określaną jako „multi-centicorn”), natomiast mega-IPO to IPO, w ramach którego pozyskuje się wpływy rzędu ok. 20 mld USD lub więcej. Niezależnie od tego, gdzie zostaną ustalone te progi, spółki te stanowią odrębną kategorię, osiągnęły bowiem imponujące, wręcz ogromne rozmiary poza zasięgiem uwagi rynku publicznego. Jednocześnie mają potencjał do pozyskania bardzo znaczących kwot kapitału w ramach debiutów giełdowych i notowań na rynku akcji.

 Te spółki musiały być dobrze traktowane na rynku prywatnym, skoro pozostały tam przez cały okres wzrostu. Dlaczego miałyby wejść na giełdę właśnie teraz?

Wiele z tych spółek było bardzo dobrze finansowanych na rynku prywatnym przez fundusze private equity, venture capital oraz inwestorów strategicznych. Wydaje się jednak, że zbliżamy się do punktu przecięcia ich rozwoju z sytuacją rynkową: z jednej strony spółki te urosły w rękach prywatnych do rozmiarów większych niż większość największych spółek notowanych; z drugiej strony rynek IPO odbudował się na tyle, że uzyskanie części lub całości tradycyjnych korzyści z notowań publicznych (np. płynności dla akcjonariuszy, „waluty” w postaci akcji do przejęć oraz narzędzia utrzymania talentów) zwiększa ich konkurencyjność i na tym etapie cyklu życia po prostu ma sens.

Czy „gotowość do IPO” oznacza coś innego w przypadku tych spółek?

Niezależnie od skali spółki nadal muszą rozwinąć ład korporacyjny, prognozowanie oraz inne kompetencje wymagane na rynkach publicznych. Nawet te spółki zwykle zaczynają od oceny gotowości spółki publicznej, aby lepiej zrozumieć bieżący stan operacyjny na tle spółek publicznych i zidentyfikować luki do domknięcia przed debiutem. Główną różnicą między tymi firmami jest to, że wszystkie oczy będą zwrócone na nie na każdym kroku, będą musiały spełniać wyższe standardy, a nawet każda, nawet najmniejsza decyzja, będzie poddana wnikliwej analizie.

Czy mega-IPO to zjawisko wyłącznie amerykańskie?

Obecna fala spółek hyper-jumbo, o wysokim potencjale, skoncentrowanych na technologiach jest w dużej mierze zorientowana na USA pod względem tego, gdzie spółki powstały i gdzie zasadniczo prowadzą działalność. Jednak na całym świecie zawsze będą duże IPO na „rynku macierzystym”, w tym prywatyzacje oraz IPO konglomeratów i przemysłowych gigantów.

Jakie są największe ryzyka związane z realizacją mega-IPO? Jak spółki je ograniczają?

Ogólnie rzecz biorąc, spółki z tej kategorii są na tyle wszechobecne, że mogłyby wejść na giełdę na dowolnym rynku. Pytanie brzmi więc: kiedy powinny to zrobić? Ponieważ spółki hyper-jumbo mają komfort przeprowadzenia debiutu w najbardziej sprzyjających warunkach rynkowych, ich największe ryzyko wykonawcze zwykle sprowadza się do gotowości do funkcjonowania jako spółka publiczna wtedy, gdy rynki są najbardziej „gościnne”. Podniesienie do wyższego standardu ogromnej organizacji, która skalowała się niezwykle szybko, często w krótkim czasie, nie jest zadaniem trywialnym, niezależnie od wysokości wyceny.

Czy mega-IPO wpłyną na rynek IPO dla innych spółek?

To pytanie słyszymy od klientów bardzo często. Nie ma żadnych dowodów na to, że transakcje te przekraczają możliwości rynku, ponieważ są dobrze zapowiedziane i dają inwestorom czas na przygotowanie swoich portfeli do uczestnictwa. Jednak sposób, w jaki mega-IPO zostaną przeprowadzone, ma duże znaczenie dla szerszego rynku IPO. Jeśli zostaną dobrze wycenione (tj. w ramach lub powyżej wskazywanych przedziałów) i będą rosnąć w obrocie wtórnym, może to stanowić pozytywny sygnał dla całego rynku IPO. Inni kandydaci do IPO muszą zachować jeszcze większą elastyczność harmonogramów, ponieważ nie będą chcieli konkurować o uwagę inwestorów, gdy jedna z takich spółek hyper-jumbo jest w trakcie lub ma wkrótce rozpocząć ofertę, co podkreśla znaczenie szczególnie przemyślanego podejścia do przygotowań.