Cło – czym jest, kiedy i jak je zapłacić?

Co to jest cło? Definicja i znaczenie cła w handlu międzynarodowym

W kontekście prawnym cło jest traktowane jako opłata celno-skarbowa pobierana przy przewozie towarów przez granicę państwa. Zwyczajowo pojawia się w imporcie, w eksporcie – bardzo rzadko. Ma ona na celu ochronę interesów jego społeczeństwa. W ujęciu ekonomicznym to podatek, który wpływa do budżetu państwa oraz kształtuje wysokość cen importowanych produktów. Z jednej strony chroni więc konkurencyjność rodzimej produkcji, ale z drugiej – może podnosić koszty konsumpcji i wytwarzania towarów.

W ujęciu słownikowym cło w Polsce to obowiązkowa, bezzwrotna opłata publicznoprawna pobierana przez państwo (lub organizację międzynarodową, np. Unię Europejską) od towarów w związku z ich przemieszczaniem przez granicę celną.

Do 30 czerwca 2026 r. w przypadku przesyłek niehandlowych decyzję o konieczności wniesienia opłat celno-skarbowych podejmuje urząd celny w zależności od wartości przesyłki:

• do 45 euro – całkowite zwolnienie z opłat celno-skarbowych,
• do 150 euro – tylko podatek VAT,
• powyżej 150 euro – cło i VAT.

WAŻNE! Od 1 lipca 2026 r. wszystkie przesyłki (poniżej i powyżej 150 euro) będą podlegać opłatom celnym (proponowana stała opłata ok. 3-4 euro za paczkę lub standardowe cło) oraz podatkowi VAT.

Opłata celna w praktyce – kiedy jest naliczana i od jakiej kwoty?

Wielu importerów ustala wysokość cła odnosząc się tylko do ceny samego przedmiotu. W rzeczywistości podstawą opodatkowania jest tzw. wartość celna.

Wartość celna = cena towaru + koszty transportu do granicy UE + koszt ubezpieczenia + opłaty licencyjne i tantiemy, jeśli są warunkiem sprzedaży + wartość materiałów lub usług dostarczonych przez kupującego bezpłatnie lub po obniżonej cenie (np. formy, narzędzia).

Zasady oclenia towarów handlowych z różnych kierunków

Towary przemieszczane między państwami UE nie podlegają cłom, a wszystkie kraje członkowskie stosują identyczne stawki celne przy imporcie z państw trzecich. W praktyce oznacza to, że Polska, jako członek Unii Celnej, nie może samodzielnie ustalać stawek celnych na produkty sprowadzane z Chin, USA czy Wielkiej Brytanii, ale musi je stosować według Wspólnej Taryfy Celnej UE.

Różnorodność stawek celnych uwarukowana jest m.in. od tego, czy kraj nadawcy należy do struktur unijnych, czy posiada z Unią Europejską umowę o wolnym handlu, czy też jest traktowany jako tzw. kraj trzeci.

W 2026 r. wchodzą w życie kluczowe zmiany, szczególnie dotkliwe dla osób zamawiających drobne przedmioty z Azji.

1. Kraje Unii Europejskiej

Polska jest częścią Unii Celnej, co w praktyce oznacza brak ceł w handlu z innymi państwami członkowskimi (np. Niemcami, Francją, Czechami).

• Stawka cła: 0%.
• Formalności: Brak odprawy celnej (swobodny przepływ towarów).
• VAT: Rozliczany na zasadach wewnątrzwspólnotowych.

2. Kraje EFTA (Norwegia, Islandia, Szwajcaria, Liechtenstein)

Państwa te nie są w UE, ale należą do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub zawarły specjalne umowy.

• Stawka cła: Zazwyczaj 0% na większość towarów przemysłowych (pod warunkiem posiadania dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru, np. deklaracji na fakturze).
• Uwaga: Import z tych krajów wymaga odprawy celnej, a towary rolne i spożywcze mogą podlegać opłatom.

3. Wielka Brytania (po Brexicie)

Traktowana jest jako kraj trzeci, ale z istotnym ułatwieniem wynikającym z umowy o współpracy (TCA).

• Stawka cła: 0%, ale tylko pod warunkiem, że towar został wyprodukowany w UK (tzw. reguły pochodzenia).
• Uwaga: import z tego kraju wymaga odprawy celnej.

Cło a akcyza

Jaka jest różnica między cłem a akcyzą? Akcyza dotyczy wąskiej grupy dóbr (alkoholu, tytoniu, paliwa itp.) i jej stawki zależą od wewnętrznych przepisów w Polsce (z ustalonym minimalnym poziomem unijnym). Z kolei wysokość cła zależy od przepisów ustalanych przez wspólnotę europejską.

Przeczytaj także: Nowe cła USA a biznes w Polsce: wnioski i rekomendacje

Taryfa celna i jej rola w kształtowaniu stawek celnych

To, ile wynosi cło z Chin lub z USA, zależy od unikalnego 8-cyfrowego kodu CN (Combined Nomenclature) danego produktu i odpowiadającej mu stawki celnej określonej w systemie TARIC (zintegrowanej taryfie celnej UE) oraz prawidłowo określonego kraju pochodzenia. Taryfa ta dzieli cła naliczane od wartości towaru (cła ad valorem) lub od jego ilości (cła specyficzne). Uwzględnia ona też różne rodzaje stawek:

• standardowe (czyli MFN, obowiązujące w relacjach z większością krajów według zasad WTO),
• preferencyjne, wynikające z umów handlowych, m.in. CETA z Kanadą,
• ochronne czy antydumpingowe (czasowe, dla ochrony rynku), np. na stalowe felgi z Chin w wysokości nawet 66,4%.

Zalecenia dla przedsiębiorców – jak skutecznie zarządzać kwestiami celnymi?

Błędna klasyfikacja towaru, a co za tym idzie – źle wyliczone cło, może skutkować nałożeniem kary, koniecznością korekty opłat lub zatrzymaniem transportu. Dlatego przy imporcie z Chin, USA czy innych państw trzecich trzeba działać według poniższego schematu.

1. Prawidłowa klasyfikacja towarów. Przypisz każdemu produktowi odpowiedni kod CN (TARIC). Oprócz cła determinuje on wymogi formalne (licencje, certyfikaty). Możesz w tym celu wykorzystać oficjalne przeglądarki taryfowe (np. system ISZTAR czy TARIC) lub krajowe narzędzia online, które agregują kody, opisy produktów i aktualne stawki celne oraz VAT. W razie wątpliwości złóż do urzędu celnego bezpłatny wniosek o ustalenie prawidłowej stawki (WIT/BTI).
2. Zasady dostawy. Jasno określ warunki Incoterms z kontrahentem i ustal, kto ponosi koszty transportu i ubezpieczenia oraz kto odpowiada za dokonanie odprawy celnej – mają one wpływ na wartość celną (czyli podstawę do obliczenia cła).
3. Dokumentacja. Skompletuj niezbędne dokumenty (faktury, listy przewozowe, certyfikaty, świadectwa), tak aby sprawie dokonać i uprościć odprawę celną. Dokumentowanie każdego etapu odprawy pozwala uniknąć nieporozumień i ułatwia rozliczenia w przypadku kontroli.
4. Kalkulacja kosztów. Uwzględnij to, że cło jest naliczane od sumy wartości celnej i transportu spoza UE, a VAT – od wartości powiększonej o cło
5. Współpraca z ekspertami. Doświadczeni specjaliści potrafią przyspieszyć odprawę, zweryfikować dokumenty i zoptymalizować stawki (np. poprzez wiążącą interpretację taryfową).

Kiedy towary są zwolnione z cła w Polsce?

W 2026 r. zasady zwolnień z cła przechodzą istotną reformę, zwłaszcza w obszarze zakupów internetowych. Obecnie w Polsce towary mogą być zwolnione z cła w kilku konkretnych sytuacjach. Najważniejszym zwolnieniem jest to wynikające z przynależności do Unii Celnej. Wszystkie towary, niezależnie od ich wartości, przemieszczane między Polską a innymi krajami UE są całkowicie zwolnione z cła.

Do połowy 2026 r. obowiązuje jeszcze próg 150 euro, poniżej którego paczki ze sklepów spoza UE (np. z USA) są zwolnione z cła. Od 1 lipca 2026 r. Unia Europejska wprowadza tzw. opłatę ryczałtową (proponowaną w wysokości 3 euro) na małe przesyłki o wartości do 150 euro.

Istnieje także zwolnienie w przypadku osób wracających do Polski na stałe po co najmniej 12 miesiącach pobytu poza UE (np. z USA, Kanady czy Wielkiej Brytanii). Zwolnienie z cła następuje, jeśli dana osoba posiada przedmioty, których używała przez co najmniej 6 miesięcy przed przeprowadzką, oraz jeśli zadeklaruje, że nie sprzeda ich przez 12 miesięcy od przeprowadzki.

Ponadto przesyłki wysyłane przez osobę prywatną spoza UE do osoby prywatnej w Polsce są zwolnione z cła i VAT, jeśli mają charakter okazjonalny (np. prezent urodzinowy) i jeśli ich wartość nie przekracza 45 euro.

Podsumowanie

Cło to bardzo ważny element składowy kosztu importu towarów do Polski, zwłaszcza z głównych kierunków eksportowych, takich jak Chiny czy Stany Zjednoczone. Z jednej strony wpływa na koszt życia społeczeństwa, a z drugiej – chroni lokalną przedsiębiorczość. Stawki i regulacje opłat bezpośrednio wynikają z zapisów w taryfie celnej wspólnoty. I to głównie od poznania tego systemu zależy zarówno właściwe obliczanie opłacalności transakcji, jak i sprawne poruszanie się po świecie handlu międzynarodowego.

Współautorką tekstu jest Katarzyna Lubiatowska, Manager, Dział Doradztwa Podatkowego, EY Polska.