9 min. czytania 19 sty 2022

Klapki na oczach czy szerokie horyzonty?

Autor Andrew Gordon

EY Global Forensic & Integrity Services Leader

Global Forensics Leader focusing on helping organizations build their integrity agenda so they better anticipate and mitigate risk.

Kontakt lokalny

EY Polska, Dział Zarządzania Ryzykiem Nadużyć, Partner, Lider praktyki w regionie CESA

Audytor śledczy z ponad 20 letnim doświadczeniem. Specjalista w zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi. Propagator etyki w biznesie i compliance opartego na wartościach. Fan dobrego kryminału, zapalony narciarz.

9 min. czytania 19 sty 2022

Światowe Badanie Uczciwości w Biznesie 2022 ukazuje jak usprawnienie ładu korporacyjnego może zwiększyć uczciwość biznesu. 

W skrócie
  • Więcej firm niż kiedykolwiek docenia wartość uczciwości w biznesie, ale wielu twierdzi że pandemia utrudniła prowadzenie biznesu w sposób etyczny.
  • Światowe Badanie Uczciwości w Biznesie 2022 ukazuje rosnący kontrast pomiędzy tym, co liderzy organizacji deklarują jako ważne, a tym, co gotowi są zrobić dla własnych korzyści.
  • Organizacje wdrażają nowe sposoby raportowania, dokładniejsze i bardziej transparentne, wykorzystując zaawansowane techniki analityczne do ograniczania ryzyka.

Uczciwość w biznesie jest wysoko ceniona przez przedstawicieli kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz pracowników na całym świecie. Rekordowo duży odsetek respondentów (97%) Światowego Badania Uczciwości w Biznesie 2022 uznaje uczciwość w biznesie za ważną. Więcej przedsiębiorstw inwestuje w regularne szkolenia w zakresie etyki w biznesie, a także więcej podmiotów zdefiniowało wartości przyświecające organizacji. W odpowiedzi na oczekiwania społeczne, firmy podejmują działania w zakresie zagadnień środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego (ang. ESG – environmental, social, governance), demonstrując w ten sposób ich zaangażowanie w tych kwestiach.

Jednakże, raport pokazuje że kadra kierownicza często ślepo wierzy w skuteczność podejmowanych działań promujących uczciwość w biznesie. Ukazuje także rozdźwięk między tym co respondenci uważają za ważne a rodzajami nieetycznych zachowań do których byliby skłonni lub które byliby gotowi zignorować dla uzyskania osobistych korzyści. Badanie pokazuje, że pandemia spowodowała dodatkowe wyzwania - ponad połowa respondentów biorących udział w badaniu twierdzi, że w ciągu ostatnich 18 miesięcy standardy etyczne pogorszyły się albo pozostają na tym samym poziomie.

Uczciwość ma znaczenie, ale standardy pogarszają się

97%

uczestników Światowego Badania Uczciwości w Biznesie 2022 przyznaje, że możliwość wykazania się uczciwością jest ważna

55%

respondentów uważa, że standardy etyczne w ich firmach w ciągu ostatnich 18 miesięcy pogorszyły się albo pozostają na tym samym poziomie

“Uczciwość jest pojęciem ciężkim do zdefiniowania, ponieważ firmy stają w obliczu różnych dylematów etycznych. Chodzi o to, by przekuwać to co niematerialne w rzeczywistość oraz o docenienie wzajemnych zależności pomiędzy przedsiębiorstwami i społeczeństwem poprzez włączenie uczciwości do kultury i zachowania organizacji.” mówi Katharina Weghmann, Partner EY Forensic & Integrity Services w niemieckiej praktyce EY. Progresywne podejście do kształtowania kultury uczciwości wykracza poza samo zapewnianie restrykcyjnej zgodności z przepisami (gdzie zapobiegamy działaniom niezgodnym z prawem); zgodność oportunistyczną (robimy coś, bo prawo na to pozwala) i unikanie postępowań sądowych.

Tegoroczny raport pokazuje, że zaledwie jedna trzecia (33%) respondentów przyznaje, że zachowanie zgodne ze standardami etycznymi jest ważną cechą uczciwości w biznesie, podczas gdy połowa (50%) uważa, że najważniejszą cechą uczciwości w biznesie jest przestrzeganie zasad, przepisów i regulacji. A nawet w przypadku zgodności wyniki badania wskazują, że członkowie kadry zarządzającej najwyższego szczebla są coraz bardziej skłonni działać niezgodnie z zasadami.

“Uczciwość to niełatwy temat,” mówi Jon Feig, lider EY Forensic & Integrity Services na region USA Central. „Uczciwość w biznesie opiera się na intencjach organizacji i jej faktycznych zachowaniach. Korzystna decyzja podjęta z niewłaściwych pobudek i tak jest błędem, jeżeli jest niezgodna z wyznawanymi przez nas wartościami.”

Kadry zarządzające nie powinny się łudzić, że uczciwość w biznesie można zapewnić na jedno skinienie. Pomimo, że organizacje więcej inwestują w kampanie komunikacyjne i szkoleniowe, takie inwestycje same w sobie nie wystarczą, by zbudować kulturę uczciwości w biznesie. Podczas gdy 60% członków zarządu twierdzi, że ich organizacja prowadziła w ciągu ostatnich 18 miesięcy częstą komunikację na temat tego, jak ważne jest uczciwe postępowanie, odsetek pracowników, którzy ją pamiętają jest dwukrotnie niższy (30%).

“Kultura organizacyjna jest dynamiczna, a jej zmiana zajmuje więcej czasu niż ustanowienie nowych przepisów czy regulacji,” mówi Maryam Hussain, Partner EY Forensic & Integrity Services w Wielkiej Brytanii.

W miarę jak wychodzimy z pandemii i rozpoczynamy proces odbudowy gospodarki, gdy zmieniają się sposoby wykonywania pracy i miejsca, z których pracujemy, gdy tworzymy nowe procesy, dopasowane do coraz bardziej zinformatyzowanego środowiska pracy, zarządzający mają możliwość zniwelowania tych różnic. Raport EY z Badania Uczciwości w Biznesie 2022 podpowiada w jaki sposób przedsiębiorstwa mogą uwzględnić etykę w swojej kulturze organizacyjnej, jak tworzyć optymalne środowisko dla jej rozwoju i jak wprowadzać innowacje i zmieniać programy w zakresie etyki, aby minimalizować zagrożenia zewnętrzne i chronić wartość organizacji.

Zbyt często w przypadku nadużyć chcemy wierzyć, że mamy do czynienia z jednym niechlubnym wyjątkiem, nie zwracamy uwagi na słabość kultury etycznej organizacji, która pozwala sprawcom nadużyć rozwinąć skrzydła.
Maryam Hussain
Partner EY Forensic & Integrity Services w Wielkiej Brytanii
  • O badaniu

    W okresie od czerwca do września 2021 r. nasi ankieterzy - globalna agencja badań rynku Ipsos Mori - przeprowadzili 4762 wywiadów w lokalnych językach z członkami zarządów, przedstawicielami kadry kierowniczej wyższego szczebla, managerami i pracownikami wybranych największych organizacji i organów administracji publicznej z 54 krajów i terytoriów z całego świata.

    Więcej informacji o metodologii znajduje się tutaj.

Local Perspective IconLokalna perspektywa

Pandemia koronawirusa coraz bardziej utrudnia prowadzenie biznesu w sposób etyczny 

Pobierz podsumowanie wyników dla Polski

Pandemia koronawirusa nadwyrężyła standardy uczciwości w firmach na całym świecie. Zmiana sposobu pracy na hybrydową utrudniła monitorowanie zgodności i zwiększyła ryzyko nieprawidłowości. W obliczu kryzysu, wraz ze wzrostem presji na wyniki firm i konkretnych osób, wzrosła także skłonność do zachowań nieetycznych. Niestety, tendencje te pogłębiły się na przestrzeni ostatnich 18 miesięcy - 63% ankietowanych w Polsce i 55% na poziomie globalnym uważa, że standardy etyczne pozostały na obecnym poziomie lub pogorszyły się w tym czasie. 

 

Więcej informacji o wynikach dla Polski dostępne w komunikacie prasowym

Local contact

Mariusz Witalis
EY Polska, Dział Zarządzania Ryzykiem Nadużyć, Partner, Lider praktyki w regionie CESA
Long horizontal escalator at International airport terminal
(Chapter breaker)
1

Rozdział 1

Niwelowanie luki między intencjami a faktycznymi działaniami

Kampanie komunikacyjne same w sobie nie wystarczą, by zbudować kulturę uczciwości w biznesie.

Światowe Badanie Uczciwości w Biznesie ukazuje, że pandemia utrudniła prowadzenie biznesu w sposób etyczny. Podczas gdy programy zgodności wdrażane są na coraz szerszą skalę, globalni liderzy biznesowi stali się bardziej pobłażliwi dla przejawów nieetycznego zachowania, głównie w gronie ich samych. Wyniki badania wskazują na rosnącą liczbę respondentów, którzy byliby skłonni przymknąć oko na nieetyczne postępowanie partnerów biznesowych; fałszować dokumenty finansow czy wprowadzać w błąd zewnętrznych audytorów czy regulatorów.

Tegoroczne badanie pokazuje, że na najwyższych szczeblach hierarchii organizacji standardy etyczne znacząco się obniżyły w następstwie pandemii: ponad czworo na dziesięcioro (42%) członków zarządu zgadza się, że w ich organizacjach toleruje się nieetyczne zachowanie pracowników wyższego szczebla lub osiągających najlepsze wyniki (wzrost z 34% w 2020 r.); większy odsetek członków zarządu (34%) niż w 2020 r. (25%).

Raport EY ze Światowego Badania Uczciwości w Biznesie 2022 pokazuje, że wzrosła świadomość istnienia różnego rodzaju ryzyk, szczególnie związanych z partnerami biznesowymi. Działania związane z fuzjami i przejęciami, które są dziś podejmowane rekordowo często, również narażają organizacje na istotne ryzyko. W porównaniu do 2020, świadomość ryzyka związane z cyberprzestępczością wzrosła z 20% do 27%; z manipulacjami księgowymi z 17% do 25% a z nieujawnionymi relacjami wysokiego ryzyka z 17% do 24%.

Looking at tree in an underground tunnel at fort canning park Singapore
(Chapter breaker)
2

Rozdział 2

Kształtowanie optymalnego otoczenia sprzyjającego uczciwości

Pracownicy muszą czuć się zachęcani do zgłaszania nieprawidłowości a także chronieni przed ewentualnym odwetem.

Tegoroczne badanie pokazuje co może się stać jeśli organizacje tylko „skreślają punkty z listy zadań” do tworzenia standardów uczciwości bez budowania głębszej kultury uczciwości. Różnice w postrzeganiu kierownictwa wyższego szczebla i pracowników mogą pojawić się szybko.

Kształtowanie optymalnego otoczenia sprzyjającego uczciwości powinno obejmować całość przedsiębiorstwa, w którym wartości są wspólne dla wszystkich szczebli organizacyjnych i dla wszystkich funkcji oraz w którym zapewniona jest wysoka przejrzystość i brak tolerancji dla naruszeń.

Stopień ochrony udzielanej sygnalistom przez firmy to istotny wyznacznik kultury uczciwości. Pracownicy na wszystkich szczeblach organizacji muszą mieć pewność, że bez obaw o negatywne konsekwencje mogą zgłaszać nieprawidłowości oraz – co równie ważne – że ich zgłoszenie pociągnie za sobą konkretne działania. Zbyt często pracownicy mają poczucie, że zgłaszanie nieprawidłowości i tak niczego nie zmieni. Respondenci rzeczywiście wskazują, że główną przyczyną (38%), dla której nie dokonują zgłoszeń jest przekonanie, że i tak nie zostaną w tej sprawie podjęte żadne działania (wzrost z 33% w 2020 r.).

"To niezwykle ważne, aby członkowie zarządu oraz pracownicy byli przekonani, że sygnaliści są chronieni" – mówi Feig. – "Chronimy się zatem nawzajem: prosimy pracowników, by dbali o bezpieczeństwo organizacji, a w zamian musimy chronić ich.” Z zadowoleniem należy odnotować, że środki ochrony uległy znacznej poprawie w ciągu ostatnich trzech lat.

Man leaping in mouth of cave in Banda Aceh Indonesia
(Chapter breaker)
3

Rozdział 3

Budowanie zrównoważonej przyszłości

Technologia może stać się integralną częścią programu zgodności w firmie.

Sprawny ład korporacyjny i przejrzystość działań są niezbędne do budowania zaufania, które leży u podstaw funkcjonowania rządów, rynków kapitałowych i społeczeństwa.

Publiczne obnażenie braku spójności pomiędzy słowami a czynami może być dewastujące dla reputacji podmiotów gospodarczych (i karier ich prezesów). W miarę wchodzenia w życie rygorystycznych obowiązków w zakresie raportowania wyników ESG spółek, ich reputacja będzie wystawiana na coraz większą próbę.

Liderzy mogą wykorzystać obecną sytuację do wprowadzania zmian i tchnięcia nowego życia w kulturę organizacyjną. Organizacje wykorzystują wyrafinowane narzędzia analizy danych, które potrafią tworzyć mapy ludzkiego zachowania do identyfikacji potencjalnych negatywnych zmian w codziennej działalności jednostki biznesowej, zespołu lub działu. Mogą one stanowić wczesne sygnały ostrzegawcze braku zgodności lub osłabienia kultury uczciwości.

"Technologia, w postaci różnych rozwiązań – od anonimowych kanałów do zgłaszania nieprawidłowości po egzekwowanie przepisów przez regulatora – będzie odgrywać istotną rolę w kształtowaniu kultury uczciwości w biznesie." – mówi Corey Dunbar, Partner EY Forensic & Integrity Services w praktyce EY w Stanach Zjednoczonych. „Coraz większa dostępność danych sprzyjająca przejrzystości działań i transakcji przedsiębiorstwa, zmniejszy liczbę miejsc w których możliwie będzie ukrycie nieprawidłowości.” Firmy mogą zmieniać swoje programy zgodności (compliance) i budować wartość skupiając się na opartych na technologii i danych sposobach wyrażania kultury uczciwości w sposób wymierny i poprzez tworzenie odpowiednich procesów i mechanizmów kontroli.

W miarę wchodzenia w życie rygorystycznych obowiązków w zakresie raportowania wyników ESG, spółki będą, coraz częściej, rozliczane z realizacji swoich publicznych deklaracji.
Andrew Gordon
Globalny lider praktyki EY Forensic & Integrity Services

Pięć działań w ramach wdrażania programów zgodności i uczciwości w biznesie

1. Dokładnie poznaj swoje przedsiębiorstwos

U sedna działań zmierzających do ochrony organizacji leży przeprowadzenie oceny ryzyka nadużyć i korupcji. Ocena ryzyka powinna być traktowana poważnie na każdym ze szczebli hierarchii organizacyjnej, powinna być poparta danymi oraz przeprowadzana regularnie i rzetelnie, a ewentualne nieprawidłowości czy słabe punkty należy analizować i korygować.

2. Uwzględnij czynnik ludzki w zagadnieniach compliance

Należy zdać sobie sprawę, że to nie systemy czy procesy dopuszczają się nadużyć, ale ludzie. Nawet najlepszy system compliance na niewiele się zda, jeżeli w organizacji brakuje kultury podejmowania słusznych działań. Kształtowanie silnej kultury uczciwości jest równie ważne, co tworzenie sprawnych mechanizmów kontrolnych.

3. Wykorzystaj potęgę własnych danych

Coraz większą ilość dostępnych danych warto traktować nie jako zagrożenie, ale jako wsparcie w przeciwdziałaniu nadużyciom. Korzystanie z własnych danych pomoże wykryć nieprawidłowości i odpowiednio na nie reagować, aby wyjaśnić sytuację i zapobiegać nieetycznym praktykom. Należy poszukiwać sposobów zbierania danych, które wpisują się w nasz system wartości ESG i pasują do naszej kultury uczciwości.

4. Edukuj zamiast szkolić

Raport EY ze Światowego Badania Uczciwości w Biznesie 2022 udowodnił, że tworzenie kultury etyki w biznesie to proces powolny, a jednocześnie przypadki niewłaściwego postępowania stają się coraz częstsze. Należy stale rozmawiać na ten temat i budować świadomość, przechodząc od szkoleń do rzeczywistego edukowania, aby każdy w organizacji rozumiał nie tylko na czym polega uczciwość w biznesie, ale także dlaczego warto do niej dążyć.

5. Zgłaszaj i wspieraj zgłaszanie nieprawidłowości

Warto dać ludziom szansę zgłaszania w dobrej wierze podejrzeń dotyczących możliwych nieprawidłowości oraz dać im pewność, że będą chronieni przez ewentualnym odwetem.

Podsumowanie

Uczciwość w biznesie nie polega ostatecznie na formalnym spełnieniu wymogów, ale na ochronie organizacji, jej zasobów i reputacji. Jest ona podstawą zaufania pomiędzy udziałowcami a kierownictwem, pomiędzy organizacją a jej pracownikami oraz pomiędzy firmami a ich dostawcami i partnerami biznesowymi. Światowe Badanie Uczciwości w Biznesie 2022 – raport EY to sygnał dla zarządów i rad nadzorczych organizacji, a także ich prawników i oficerów compliance skupiać się na standardach etycznych, a do osiągnięcia tego celu wykorzystywać dostępne w organizacji dane.

Informacje

Autor Andrew Gordon

EY Global Forensic & Integrity Services Leader

Global Forensics Leader focusing on helping organizations build their integrity agenda so they better anticipate and mitigate risk.

Kontakt lokalny

EY Polska, Dział Zarządzania Ryzykiem Nadużyć, Partner, Lider praktyki w regionie CESA

Audytor śledczy z ponad 20 letnim doświadczeniem. Specjalista w zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi. Propagator etyki w biznesie i compliance opartego na wartościach. Fan dobrego kryminału, zapalony narciarz.