5 min. czytania 10 kwi 2019
Chmury świtu w San Francisco

Jak przygotować się na cyfrową transformację sprawozdawczości?

Autor

Peter Wollmert

EY Global and EY EMEIA Financial Accounting Advisory Leader

Senior Assurance leader. Promoting quality and effectiveness in corporate reporting and the audit. Advocate for the future of the accounting profession. Passionate runner and scuba diver.

Kontakt lokalny

EY Polska, Audyt, Partner, Szef Działu CFO Advisory

Inspirujący lider zespołu. Pasjonat podróży, poznawania świata i nowych ludzi. Entuzjasta tenisa i golfa oraz sportów zimowych.

5 min. czytania 10 kwi 2019

Dzięki technologii zespoły finansowe mogą skupić się na sprawozdawczości opartej na wartościach, jednak nie wszystkie firmy mają do tego odpowiednie systemy i zasoby ludzkie.

Technologia przyczynia się do transformacji finansów, szczególnie w obszarze danych. Obecnie przedsiębiorstwa i ich zespoły finansowe dysponują większymi ilościami danych niż kiedykolwiek wcześniej, dzięki zwiększeniu mocy obliczeniowej komputerów, stale rozwijającej się łączności, a także chmurze i jej ogromnej pojemności.

Jednak wiele zespołów finansowych i ds. sprawozdawczości jest przytłoczonych ilością i różnorodnością tych danych. Prawie połowa dyrektorów finansowych (49%), z którymi przeprowadzono wywiady w ramach badania  EY z 2018 r. dotyczącego sprawozdawczości przedsiębiorstw pt. „W jaki sposób cyfrowa transformacja sprawozdawczości może przyczynić się do budowy pomostu między zaufaniem a długoterminową wartością?”, stwierdziło, że „poświęcają więcej czasu na gromadzenie i przetwarzanie danych, aniżeli na ich analizę”.

Czas, jaki zespoły finansowe poświęcają na gromadzenie i weryfikację danych finansowych oznacza, że swoją energię skupiły one na opracowywaniu wymaganych z prawem informacji finansowych, a nie na postępach w zakresie sprawozdawczości niefinansowej. Aby zamienić dane w sprawozdawczość rzeczywiście opartą na wartościach, zespoły finansowe powinny skoncentrować się na wykorzystywaniu postępu technicznego w obszarach takich jak automatyzacja, sztuczna inteligencja i blockchain oraz na budowaniu zaufania do analiza i danych. Ta cyfrowa transformacja wymaga od nich również odmiennego myślenia na temat rekrutowanych pracowników.

Automatyzacja: zapewnienie zespołom finansowym swobody, aby mogły skupić się na opracowywaniu informacji.

Najbardziej zwinne zespoły finansowe i ds. sprawozdawczości w dużym stopniu wykorzystują robotyzację procesów (RPA) w celu osiągnięcia nowych poziomów wydajności i stosują oparte na regułach technologie robotyczne w celu automatyzacji procesów zawierających duże ilości transakcji finansowych.

Badają również kolejny przełom w zakresie automatyzacji —inteligentną automatyzację procesów, która stanowi połączenie RPA ze sztuczną inteligencją, np. uczeniem maszynowym. Technologie tego typu stopniowo uczą się w miarę przetwarzania coraz większej liczby danych. Jako przykład można podać zmiany w rachunkowości umów leasingowych — programy pilotażowe pokazały, że narzędzia sztucznej inteligencji mogą przeanalizować ok. 70–80% treści prostych umów tego typu. W miarę doskonalenia tych narzędzi będą one w stanie odczytywać złożone umowy i dane, zarządzać nimi i analizować je.

Automatyzacja ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia zapracowanym zespołom finansowym przestrzeni na opracowywanie informacji do celów sprawozdawczości w sposób zapewniający przejrzystość i wzbudzający zaufanie. Automatyzacja kluczowych elementów procesu realizacji zarówno zadań transakcyjnych, jak i bardziej złożonych może zapewnić im więcej swobody, dzięki której skupią się na opartych na danych informacjach sprawozdawczych, zmieniając dane w strategiczny zasób.

Sztuczna inteligencja: okiełznanie informacji wynikających z danych

Dyrektorzy finansowi mogą wykorzystywać sztuczną inteligencję do odkrywania podstawowych wzorców dotyczących danych, a także uczenie maszynowe w celu przewidywania scenariuszy i poprawy wyników. Prawie trzy czwarte dyrektorów finansowych uczestniczących w badaniu EY (72%) twierdzi, że sztuczna inteligencja będzie miała istotny wpływ na metody opracowywania informacji opartych na danych przez zespoły finansowe, i że w przyszłości będzie to technologia o krytycznym znaczeniu dla działów finansowych.

Sztuczna inteligencja

72%

dyrektorów finansowych twierdzi, że w ciągu najbliższych dwóch lat sztuczna inteligencja będzie miała istotny wpływ na metody opracowywania informacji opartych na danych przez zespoły finansowe.

Powinni oni zastanowić się również, w jaki sposób interesariusze wykorzystują sztuczną inteligencję. Na przykład inwestorom technologia umożliwia analizę informacji finansowych przedsiębiorstw w sposób, który wcześniej był nie do pomyślenia.

Blockchain — koniec sprawozdawczości, jaką dotąd znaliśmy

Blockchain (łańcuch bloków) rejestruje transakcje w rejestrze rozproszonym, dzięki czemu każdy uczestnik sieci ma zapewnioną bezpieczną ścieżkę audytu wszystkich dotychczasowych transakcji w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Niektórzy komentatorzy przewidują, że ta technologia stanie się branżowym standardem w zakresie sprawozdawczości i rachunkowości, zastępując istniejące wewnętrzne praktyki informatyczne i tradycyjne praktyki w zakresie sprawozdawczości. W przypadku stosowania blockchain do automatycznej konsolidacji zapisów księgowych, zespoły ds. sprawozdawczości mogą poświęcić mniej czasu na kontrole krzyżowe i agregowanie, a więcej na analizę wiarygodnych danych.

W badaniu EY 24% dyrektorów finansowych twierdzi, że za pięć lat blockchain stanie najważniejszą technologią dla działów finansowych. Jednak, aby tak się stało, trzeba będzie pokonać szereg wyzwań. Na przykład kluczowi interesariusze, od organów nadzoru po zarządy, musieliby uzgodnić i stworzyć wymagane otoczenie regulacyjne.

Budowanie zaufania do analityki danych

Podczas gdy dyrektorzy finansowi skupiają się na przekształcaniu danych w informacje dla celów sprawozdawczości, jednocześnie muszą wypracować trudną równowagę: wdrażać innowacyjne rozwiązania w zakresie metod korzystania z danych bez naruszania standardów i podważania zaufania.

Jak wynika z badania EY obawy związane z ochroną danych to główny problem dla dyrektorów finansowych. Wskazują oni na „podwyższone ryzyko w zakresie ochrony i prywatności danych” jako na najważniejsze obecnie wyzwanie w zakresie sprawozdawczości korporacyjnej. Obawy dotyczące bezpieczeństwa danych stanowią jedną z największych barier dla wdrażania nowych technologii w zakresie sprawozdawczości.

Jednak takie obawy nie powinny powstrzymywać firm. Aby prowadzić sprawozdawczość rzeczywiście opartą na wartościach, zespoły finansowe powinny swobodnie posługiwać się swoimi danymi. Będzie to prawdopodobnie wymagało zmian nie tylko technologii i procesów, ale także podejścia, kompetencji i zarządzania. 

Dotyczy to również myślenia o etycznych aspektach zaawansowanych technologii stosowanych w analityce danych, a następnie informowania zainteresowanych stron o stanowisku i podejściu firmy.  Istotne jest, aby przedsiębiorstwa wdrażające sztuczną inteligencję, informowały, jak ją kontrolują.

Automatyzacja ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia zapracowanym zespołom finansowym przestrzeni na opracowywanie informacji do celów sprawozdawczości w sposób zapewniający przejrzystość i wzbudzający zaufanie.

Transformacja zespołów finansowych

Wdrożenie nowej technologii oznacza również inne podejście do składów zespołów finansowych — 79% dyrektorów finansowych uczestniczących w badaniu EY twierdzi, że istnieje pilna potrzeba rekrutacji do zespołów finansowych pracowników z nowymi kompetencjami.

Działy finansowe skorzystają szczególnie na zatrudnieniu członków zespołów z nowymi kompetencjami wykraczającymi poza tradycyjne kompetencje finansowo-rachunkowe, m.in. w zakresie strategicznej wiedzy na temat nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja, a także analizy danych (data science) i zaawansowanej statystyki. Sztuczna inteligencja jest traktowana szczególnie priorytetowo — w badaniu 72% wszystkich ankietowanych dyrektorów finansowych twierdzi, że w ciągu najbliższych dwóch lat specjaliści ds. sztucznej inteligencji będą mieli krytyczne znaczenie dla wdrażania innowacyjnych rozwiązań w zakresie finansów i sprawozdawczości.

W tym kontekście najlepsze zespoły finansowe analizują swoje aktualne możliwości, aby wykryć w nich wszelkie luki. Taka ocena powinna objąć zarówno „twarde” kompetencje wymagane w celu stosowania nowych technologii i danych, jak i „miękkie” umiejętności interpersonalne i strategiczne.

Poza oceną wymaganych kompetencji dyrektorzy finansowi powinni również zastanowić się nad przyszłym modelem operacyjnym swoich firm. Jako że strategiczne priorytety firm prawdopodobnie szybko się zmienią, zespoły finansowe i ds. sprawozdawczości powinny umiejętnie zmieniać się wraz z nimi. Elastyczne modele, np. usługi zarządzane, stanowią jeden ze sposobów rozwiązania tego problemu.  Narzędzia i dane umożliwiają zespołom finansowym nawiązywanie bliższej współpracy z zewnętrznymi dostawcami w celu sprostania tym wyzwaniom. Około trzy czwarte respondentów twierdzi, że modele oparte na usługach zarządzanych będą miały kluczowe znaczenie dla realizacji strategicznych priorytetów, przy czym dostęp do kompetencji technicznych będzie kluczowym czynnikiem w ramach tego podejścia.

Jednak wdrożenie nowego podejścia może być trudne, ponieważ utrwalona kultura i opór przed zmianami hamują postęp. Aby przezwyciężyć opór i przyspieszyć zmiany oczekiwane w zespołach finansowych, firmy powinny stać się bardziej kreatywne w kwestii potrzebnych im pracowników i kompetencji, a także prezentować bardziej innowacyjne podejście do zatrudniania, rozwoju talentów i zarządzania zasobami ludzkimi. Przykładowo, 76% uczestników badania twierdzi, że działy finansowe powinny rozszerzyć swoją sieć rekrutacyjną, aby znajdować pracowników z niekonwencjonalnym doświadczeniem zawodowym.

Badanie EY dotyczące sprawozdawczości przedsiębiorstw z 2018 r.

Czy liczymy wszystko, co się liczy?

Dowiedz się więcej

Zapoznaj się z danymi na temat badania  

Zapoznaj się z metodologią badania EY dotyczącego sprawozdawczości przedsiębiorstw z 2018 r.

Dowiedz się więcej (EN)

Nieprzerwany proces

W miarę dalszej cyfrowej transformacji działów finansowych w najbliższych latach, kluczowa będzie przede wszystkim kreatywność i innowacyjność. Nowe technologie oferują firmom niepowtarzalną okazję, by wykorzystać dane do sprawozdawczości opartej na wartościach, jednak, aby osiągnąć ten cel, firmy muszą być otwarte na ewolucję i innowacje.

W miarę dalszej cyfrowej transformacji działów finansowych w najbliższych latach, kluczowa będzie przede wszystkim kreatywność i innowacyjność. Nowe technologie oferują firmom niepowtarzalną okazję, by wykorzystać dane do sprawozdawczości opartej na wartościach, jednak, aby osiągnąć ten cel, firmy muszą być otwarte na ewolucję i innowacje.

Poznaj wszystkie aspekty cyfrowej transformacji

Wiedza EY na temat transformacji cyfrowej może pomóc Ci odkryć nową wartość i stworzyć przedsiębiorstwo przyszłości.

Dowiedz się więcej

Podsumowanie

Aby wykorzystać moc nowych technologii, dyrektorzy finansowi muszą znaleźć równowagę między usprawnianiem istniejących zespołów ds. sprawozdawczości a rekrutacją nowych pracowników posiadających wymagane kompetencje, np. w zakresie analizy danych (data science). Powinni oni także wdrożyć dynamiczne podejście do ciągłego kształcenia — w cyfrowym świecie kompetencje mają krótszy okres przydatności. Należy uświadomić sobie, że transformacja cyfrowa nie jest procesem skończonym, ale ciągłym.

Informacje

Autor

Peter Wollmert

EY Global and EY EMEIA Financial Accounting Advisory Leader

Senior Assurance leader. Promoting quality and effectiveness in corporate reporting and the audit. Advocate for the future of the accounting profession. Passionate runner and scuba diver.

Kontakt lokalny

EY Polska, Audyt, Partner, Szef Działu CFO Advisory

Inspirujący lider zespołu. Pasjonat podróży, poznawania świata i nowych ludzi. Entuzjasta tenisa i golfa oraz sportów zimowych.